بازار اوراق قرضه آمریکا این روزها پیامی روشن به سیاست‌گذاران پولی می‌دهد؛ سرمایه‌گذاران دیگر منتظر تصمیم‌های فدرال رزرو نمانده‌اند و خودشان نرخ‌های بهره‌ای را تعیین می‌کنند که بیشترین تأثیر را بر اقتصاد واقعی دارد. جهش بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا، همزمان با افزایش بازدهی اوراق در ژاپن، بریتانیا و منطقه یورو، نشان می‌دهد نگرانی بازار دیگر صرفاً رشد اقتصادی نیست، بلکه تمرکز اصلی بر بازگشت فشارهای تورمی، افزایش کسری بودجه و رشد بی‌سابقه بدهی دولت‌ها قرار گرفته است.

در شرایط معمول، کند شدن رشد اقتصاد جهانی باید به کاهش نرخ‌های بهره بلندمدت منجر شود؛ اما این بار سرمایه‌گذاران بر این باورند که مجموعه‌ای از عوامل جدید می‌تواند تورم را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارد. نتیجه آن بوده که بازدهی اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا به محدوده ۴.۷ درصد و اوراق ۳۰ ساله به بیش از ۵ درصد رسیده است؛ نرخ‌هایی که مستقیماً هزینه وام‌های مسکن، اعتبارات مصرفی و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها را افزایش می‌دهد.

سه عامل اصلی این تغییر نگرش را توضیح می‌دهد:

نخست، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه است. ادامه درگیری میان آمریکا و ایران، تهدید تنگه هرمز و حملات حوثی‌ها به کشتی‌ها در باب‌المندب، قیمت نفت برنت را ظرف چند هفته حدود ۴۰ درصد افزایش داده است. بازار اوراق منتظر انتشار آمار رسمی تورم نمی‌ماند و از هم‌اکنون اثر افزایش هزینه انرژی بر قیمت‌ها را در نرخ‌های بازده منعکس می‌کند.

عامل دوم، وضعیت مالی دولت آمریکا است. افزایش هزینه‌های دفاعی و رشد پرداخت بهره بدهی، کسری بودجه را عمیق‌تر کرده و دولت را ناچار به انتشار اوراق بیشتری خواهد کرد. این چرخه می‌تواند به افزایش بیشتر بازدهی‌ها منجر شود؛ زیرا عرضه بالاتر اوراق برای جذب سرمایه‌گذاران به نرخ‌های سود بالاتری نیاز دارد و همین موضوع هزینه استقراض دولت را دوباره افزایش می‌دهد.

سومین عامل، بازگشت سیاست‌های حمایتی و تعرفه‌ای است. تعرفه‌های جدید دولت ترامپ بر واردات کانادا و ده‌ها کشور دیگر، خطر افزایش هزینه کالاها و اختلال در زنجیره‌های تأمین را بالا برده است. ترکیب نفت گران‌تر و تعرفه‌های جدید، می‌تواند روند نزولی اخیر تورم را معکوس کند.

در چنین فضایی، بازارها معتقدند بانک‌های مرکزی به جای هدایت انتظارات، در حال دنبال کردن بازار هستند. سکوت و نبود چارچوب روشن از سوی رئیس فدرال رزرو، کوین وارش، این برداشت را تقویت کرده است که سرمایه‌گذاران دیگر برای دریافت سیگنال از بانک مرکزی صبر نمی‌کنند. به همین دلیل، بازار اوراق پیش از برگزاری نشست کمیته بازار آزاد فدرال، رأی خود را صادر کرده است: تورم همچنان یک تهدید جدی است و نرخ‌های بهره بلندمدت باید در سطوح بالاتری باقی بمانند؛ حتی اگر فدرال رزرو هنوز تصمیم دیگری نگرفته باشد.