مقدمه
تا ۵ مارس ۲۰۲۵، یورو شاهد رالی چشمگیری بوده و در سه روز با ۳.۱ درصد افزایش به ۱.۰۷ دلار رسیده است که بالاترین سطح در چهار ماه گذشته بوده و بزرگترین جهش سهروزه از نوامبر ۲۰۲۲ به شمار میرود. این صعود سریع در هفته اول مارس توجه بازارها را جلب کرده و نتیجه ترکیبی از عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیکی است که سیاست مالی آلمان در مرکز آن قرار دارد. در قلب این تحول، «ترمز بدهی» آلمان قرار دارد، قانونی که وامگیری دولت را محدود میکند و اکنون در آستانه بازنگری تاریخی است. این تحولات در کنار هم، نقطه عطفی بالقوه برای منطقه یورو را نشان میدهند.
اصلاح قانون سقف بدهی ها در آلمان
عامل اصلی این رالی از آلمان، بزرگترین اقتصاد منطقه یورو، سرچشمه میگیرد. گزارشهیا این هفته نشان میدهند که احزاب پیروز در حال مذاکره برای تشکیل دولت بعدی—احتمالاً ائتلافی از SPD، سبزها و FDP—برای اصلاح قانون ترمز بدهی به توافق رسیدهاند. قانون ترمز بدهی خود هسته هویت مالی آلمان است. این قانون که تا سال ۲۰۱۶ برای دولت فدرال و تا ۲۰۲۰ برای ایالتها کاملاً اجرا شد، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی آلمان را پایین نگه داشته—حدود ۶۶ درصد در ۲۰۲۳، در مقایسه با ۱۱۰ درصد فرانسه یا ۱۴۰ درصد ایتالیا. این قانون نقش آلمان را بهعنوان لنگر مالی منطقه یورو تقویت کرده و با پیمان ثبات و رشد اتحادیه اروپا همراستاست، اما سختگیرانهتر. با این حال، منتقدان میگویند که این قانون سرمایهگذاری در زیرساختهای فرسوده، آموزش و گذار سبز را محدود میکند. ترقیخواهان خواستار «قانون طلایی» برای اجازه وامگیری در پروژههای مولد هستند، در حالی که محافظهکاران از ثبات آن دفاع میکنند. سختی این قانون در بحرانها تعلیقهایی را اجباری کرده و محدودیتهایش را آشکار ساخته است.
اصلاح احتمالی این قانون به دلیل توافق احزاب پیروز در انتخابات اخیر آلمان میتواند میلیاردها یورو برای هزینهها آزاد کند، به نقدها پاسخ دهد و رشد اقتصادی را تقویت کند. رالی یورو این خوشبینی را بازتاب میدهد. اگرچه تردیدهایی درباره توانایی اتحادیه اروپا برای اقدام قاطع باقی است، تصور منطقه یورویی پویاتر جا افتاده است. با نهایی شدن مذاکرات ائتلاف، تکامل ترمز بدهی میتواند موضع مالی آلمان و مسیر یورو را بازتعریف کند و مارس ۲۰۲۵ را لحظهای کلیدی برای اقتصاد و ارز اروپا رقم بزند.
نقش کمکی عوامل ژئوپولیتیکی
پویاییهای ژئوپلیتیکی این حرکت را تقویت کردهاند. در ۲ مارس، رهبران اروپا در لندن گرد هم آمدند تا درباره حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه بحث کنند. این اجلاس، با حضور چهرههایی مانند رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، اورزولا فون در لاین، بر «افزایش هزینههای دفاعی» و اتحاد بیشتر اروپا تأکید داشت. سرمایهگذاران این را گامی به سوی یکپارچگی مالی و سیاسی عمیقتر اتحادیه اروپا تعبیر کردند که بهطور تاریخی سیگنالی صعودی برای یورو بوده است. با توجه به ابهام در حمایت آمریکا از اوکراین، عزم اروپا برای اتحاد، اعتماد به ارز آن را افزایش داده است.