یکی از نکات مهم بازارهای مالی در شرایط فعلی، رفتار نامتقارن قیمت نفت و نرخهای بهره در منطقه یورو است. قیمت نفت از اوجهای اخیر خود فاصله گرفته، اما نرخهای بهره یورو به همان سرعتی که در زمان جهش نفت افزایش یافتند، کاهش پیدا نکردهاند. این مسئله میتواند در کوتاهمدت از کاهش بیشتر نرخهای بازار پول و اوراق اروپایی جلوگیری کند.
منطق این رفتار به اثر تورمی نفت بازمیگردد. زمانی که قیمت نفت بهسرعت افزایش پیدا میکند، بازار نهتنها تورم جاری، بلکه احتمال ماندگار شدن تورم و انتقال آن به سایر بخشهای اقتصاد را نیز در قیمتها لحاظ میکند. در نتیجه، افزایش قیمت انرژی میتواند انتظارات تورمی را بالا ببرد و بانک مرکزی را نسبت به کاهش نرخ بهره محتاطتر کند. اما زمانی که نفت دوباره ارزان میشود، این فرآیند بهصورت معکوس و با همان سرعت اتفاق نمیافتد. به بیان ساده، کاهش ۱۰ یا ۲۰ دلاری نفت الزاماً به معنای کاهش متناسب نرخهای بهره نیست؛ زیرا بخشی از اثر تورمی ایجادشده در دوره جهش نفت، در انتظارات بازار باقی میماند.
یک نمونه قابل توجه همین موضوع است: زمانی که نفت در محدوده ۱۰۰ دلار قرار داشت، نرخ سوآپ دوساله یورو حدود ۲۰ واحد پایه پایینتر از سطوح فعلی بود. این اختلاف نشان میدهد بازار هنوز احتمال تداوم فشارهای تورمی و سیاست پولی نسبتاً سختگیرانه بانک مرکزی اروپا را کاملاً کنار نگذاشته است.
در این میان، موضع بانک مرکزی اروپا نیز اهمیت زیادی دارد. بانک مرکزی اروپا همچنان لحن نسبتاً هاوکیش خود را حفظ کرده و این موضوع به حفظ نرخهای کوتاهمدت در سطوح بالاتر کمک میکند. در طرف دیگر، دادههای اقتصادی نیز هنوز نشانهای از فروپاشی رشد در منطقه یورو ارائه نمیکنند. شاخصهای PMI عمدتاً بالاتر از مرز ۵۰ قرار دارند؛ سطحی که نشاندهنده تداوم رشد فعالیت اقتصادی است.
البته افزایش قیمت نفت و گاز میتواند در ماههای آینده به یک مانع جدی برای رشد تبدیل شود. هزینه بالاتر انرژی قدرت خرید خانوارها و حاشیه سود شرکتها را تحت فشار قرار میدهد و میتواند فعالیت اقتصادی را کاهش دهد. با این حال، با توجه به تابآوری اقتصاد اروپا از زمان آغاز جنگ ایران، سناریوی پایه همچنان بر ادامه رشد نسبتاً مقاوم اقتصاد منطقه یورو در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ استوار است.
نکته مهم این است که اگر دادههای رشد شروع به ضعف جدی کنند، بازار میتواند به سمت قیمتگذاری داویشتر حرکت کند. کاهش قابل توجه PMI یا سایر شاخصهای فعالیت اقتصادی میتواند انتظارات مربوط به نرخ بهره را تغییر دهد. با این حال، در شرایط فعلی، تورم همچنان اولویت اصلی بانک مرکزی اروپا است.
ریسک بزرگ برای ECB زمانی ایجاد میشود که قیمت بالای انرژی به رشد دستمزدها منتقل شود و یک چرخه تورمی جدید ایجاد کند. در مقابل، کاهش رشد اقتصادی میتواند این ریسک را کاهش دهد. اما شرایط مثبت بازار سهام و خوشبینی سرمایهگذاران باعث شده بازار نسبت به یک یا دو داده ضعیف اقتصادی حساسیت چندانی نشان ندهد.
بنابراین، پیام اصلی بازار فعلی روشن است: کاهش قیمت نفت لزوماً به معنای کاهش سریع نرخهای بهره نیست. تا زمانی که تورم، دستمزدها و دادههای فعالیت اقتصادی نشانهای قانعکننده از کاهش فشارهای تورمی ارائه نکنند، نرخهای یورو میتوانند در سطوح نسبتاً بالایی باقی بمانند.
نظر شما چیست؟