در دهههای گذشته، هر فناوری نوظهور با وعدههای بزرگ و تغییرات بنیادین معرفی شده است: رادیو قرار بود صلح ابدی بیاورد، تلویزیون قرار بود جنگها را پایان دهد، و اینترنت قرار بود جهان را متحول کند. اما امروز، با وجود وعدههای مشابه از سوی غولهای فناوری، مردم نسبت به هوش مصنوعی (A.I.) با تردید و حتی مقاومت منفی واکنش نشان داده اند.
عدم استقبال عمومی از هوش مصنوعی
برخلاف دوران رونق داتکام، که مردم با اشتیاق از فناوری جدید استقبال کردند، هوش مصنوعی با واکنشهای منفی و بیتفاوتی مواجه شده است. نظرسنجیها نشان میدهند:
• بیش از یک سوم پاسخدهندگان نگران هستند که هوش مصنوعی ممکن است زندگی انسانها را روی زمین پایان دهد.
• اکثریت قاطع مردم حاضر نیستند هزینه اضافی برای استفاده از هوش مصنوعی در دستگاههای خود بپردازند.
• ۸۰ درصد شرکتها گزارش دادهاند که هوش مصنوعی هیچ تأثیری بر بهرهوری یا اشتغال آنها نداشته است.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، اعتراف کرده است که انتشار و جذب هوش مصنوعی در فرهنگ و اقتصاد کندتر از انتظار پیش رفته است. او در یک کنفرانس هوش مصنوعی گفت:
«با توجه به آنچه که با توسعه هوش مصنوعی ممکن و شدنی خواهدشد، این روند بهطور شگفتانگیزی کند به نظر میرسد.»
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نیز نگران است. او معتقد است که در «نبرد روایتها» منتقدان هوش مصنوعی پیروز شده اند. هوانگ در یک پادکست گفت:
«این موضوع واقعاً آسیبزننده است. افراد بسیار محترمی وجود دارند که روایتهای فاجعهباری از پایان جهان و داستانهای علمی-تخیلی ارائه میدهند.»
چرا مردم هوش مصنوعی را دوست ندارند؟
1. عدم مشارکت عمومی: در گذشته، مردم میتوانستند در رونقهای فناوری مانند تب طلا یا داتکام شرکت کنند. اما هوش مصنوعی نیازمند تخصص و سرمایهگذاری سنگین است و برای اکثر مردم، چیزی است که به آنها تحمیل میشود.
2. ترسهای گسترده: ترس از هوش مصنوعی آنقدر گسترده و مبهم است که حتی خود سیلیکون ولی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در یک نظرسنجی در منطقه خلیج سانفرانسیسکو، 75% پاسخدهندگان گفتند که شرکتهای بزرگ فناوری قدرت و نفوذ بیش از حد دارند.
3. اظهارات تاریک حامیان هوش مصنوعی: برخی از حامیان هوش مصنوعی، مانند بیل گیتس، اظهاراتی کردهاند که نگرانیها را افزایش میدهد. گیتس در پاسخ به این سؤال که «آیا هنوز به انسانها نیاز خواهیم داشت؟»، گفت: «نه، برای اکثر کارها؛ نه.»
4. مقاومت در برابر مراکز داده: مراکز داده هوش مصنوعی که در سراسر کشور ساخته میشوند، با مخالفتهای محلی مواجه هستند. مردم از سر و صدا، اختلال، و عدم مزایای اجتماعی مانند اشتغال ناراضی هستند.
آینده نامشخص هوش مصنوعی
با وجود سرمایهگذاریهای کلان و ارزشگذاریهای نجومی شرکتهای فناوری، پذیرش هوش مصنوعی به بنبست رسیده است. شرکتها گزارش میدهند که این فناوری هنوز تأثیر قابل توجهی بر بهرهوری یا اشتغال نداشته است. در عین حال، ترسها و نگرانیها در حال افزایش است.
ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، معتقد است که هوش مصنوعی باید به مردم نشان دهد که چگونه میتواند زندگی آنها را بهبود بخشد. او در فروم اقتصادی داووس گفت:
«ما به عنوان یک جامعه جهانی باید به جایی برسیم که از این فناوری برای انجام کاری مفید استفاده کنیم که نتایج زندگی مردم، جوامع و کشورها را تغییر دهد.»
بدون این تغییر، هوش مصنوعی ممکن است «مجوز اجتماعی» خود را برای مصرف انرژی زیاد از دست بدهد—چیزی که قیمت برق را برای خانوادههای آمریکایی افزایش میدهد.
نتیجهگیری: هوش مصنوعی در یک دوراهی
هوش مصنوعی در حال حاضر در یک دوراهی قرار دارد. از یک سو، شرکتهای فناوری منابع عظیمی برای پیشبرد آن دارند. از سوی دیگر، مردم و جوامع نسبت به آن بیتفاوت یا حتی مخالف هستند. آینده هوش مصنوعی بستگی به این دارد که آیا این فناوری میتواند به مردم نشان دهد که چگونه میتواند زندگی آنها را بهبود بخشد یا خیر. در غیر این صورت، ممکن است با مقاومت بیشتری مواجه شود و حتی رشد آن متوقف شود.