اخبار مالی هفته گذشته تحت تأثیر مباحثات روزانه درباره سیاست تعرفههای وارداتی ایالات متحده قرار گرفت و سایهای از عدم قطعیت بر چشمانداز اقتصادی انداخت. برخی تعرفهها لغو شدند، بخشی دیگر به تعویق افتادند و وضعیت شماری دیگر از تعرفه ها نیز بهطور نامشخص باقی ماند. این وضعیت به یک بازی حدس و گمان برای سرمایهگذاران تبدیل شده که سعی در درک این مسئله دارند که کدام یک از افزایش تعرفهها واقعاً اجرا خواهد شد و کدام کشورها یا کالاها با تهدید تعرفه هایی مواجه هستند که ممکن است در صورت موفقیت لابیهای مربوطه در جلب توجه دونالد ترامپ، لغو شود.
هفته قبل با اعلام تعرفههای 25 درصدی بر واردات از کانادا و مکزیک، دو تا از سه شریک تجاری بزرگ ایالات متحده آغاز شد. شریک تجاری بزرگ دیگر، چین، با تعرفه اضافی 10 درصدی بهعلاوه دیگر تعرفههایی که قبلاً وضع شده، مواجه است.
در حالی که پاسخ رسمی چین با احتیاط بود، واکنشهای قوی از سوی رهبران کانادا و مکزیک صورت گرفت. نخستوزیر کانادا، جاستین ترودو، در سخنرانی عمومی خود در روز سهشنبه بهطور مستقیم به رئیسجمهور ترامپ اشاره کرد و تعرفهها را «اقدامی بسیار احمقانه» خواند. رئیسجمهور مکزیک، کلودیا شینباوم، وعده داد که روز یکشنبه اعلامیهای درباره اقدامات تلافیجویانه خود منتشر کند.
تمام این اظهارات در سطح ملی با بیان احساسات متضاد از سوی مقامات ارشد ایالات متحده همراه بود که به نوسانات بازار افزود. وزیر بازرگانی، هاوارد لوتنیک، در مصاحبهها اشاره کرد که ترامپ تعرفهها را در صورت رعایت توافقنامه تجاری سهکشوری (USMCA) توسط مکزیک و کانادا به حالت تعلیق درخواهد آورد. در واقع، در اواخر هفته، تعویق تعرفهها صورت گرفت.
هنگامی که رئیسجمهور ترامپ روز پنجشنبه تماس تلفنی را با رئیسجمهور شینباوم آغاز کرد، به نظر میرسید که تعرفه 25 درصدی بهزودی اجرایی خواهد شد. ولی در پایان تماس، رهبران احترام متقابل خود را اعلام کردند، ترامپ شینباوم را «یک زن فوقالعاده» خواند و تعرفهها به 2 آوریل تعویق افتاد.
در مقایسه با لوتنیک اما اسکات بسنت وزیر خزانهداری، از تعرفهها دفاع کرد و به مخاطبین خود در باشگاه اقتصادی نیویورک گفت که «دسترسی به کالاهای ارزان، جوهره رویای آمریکایی نیست.» او در برنامه CNBC Squawk Box اعتراف کرد که اقتصاد ایالات متحده «کمی در حال تضعیف است» اما آن را به سازگاری اقتصاد با وابستگی قبلی خود به هزینههای عمومی نسبت داد. او هیچ اشارهای به تأثیر تعرفههای نوسانی و چگونگی تأثیرگذاری بر تمایل کسبوکارها به هزینهکردن و استخدام کارکنان نکرد.
از سوی دیگر رییس فدرال رزرو، جرومی پاول، با کم اهمیت جلوه دادن نگرانیها در مورد کندی اقتصادی ایالات متحده، اوضاع را بدتر کرد، هرچند که او «سطوح بالای عدم قطعیت» ناشی از تعرفهها و کاهش استخدامها را که دولت ترامپ در نظر دارد، تأیید کرد.
با وجود عدم آگاهی از اقدامهای بعدی ترامپ، پاول در سخنرانی خود در روز جمعه تأکید کرد که «اقتصاد ایالات متحده همچنان در وضعیت خوبی است.» این در حالی است که رشد شغلی در فوریه کمی کمتر از انتظار بود و نرخ بیکاری از 4 درصد در ژانویه به 4.1 درصد در ماه گذشته افزایش یافته است.
با توجه به اینکه سیاستهای مالی و تعرفهها باعث ایجاد «عدم قطعیت» — به گفته پاول — شدهاند، او با بیان اینکه عجلهای برای کاهش نرخهای بهره ندارد، بر عدم قطعیت و ابهامات در بازارهای مالی افزود. ترامپ حتی در طول کارزار ریاستجمهوریاش درباره افزایش تعرفهها صحبت کرده بود. چرا پاول کاهش یک درصدی نرخ بهره فدرال بین سپتامبر و پایان سال را اعمال کرد اما اکنون اعلام وقفه میکند؟ اکنون بازارها باید بازی حدس و گمان را در مورد میزان افت قیمت سهام سهام که منجر به بازگشت پاول به سیاستهای انبساطی با کاهش بزرگ در نرخها و احتمالاً بازگشت به تسهیل کمی خواهد شد، انجام دهند.
پاول در گذشته بهوضوح اعلام کرده است که در هنگام اجرای اقدامات پولی نگران سیاستهای مالی نیست. او و همکارانش در فدرال رزرو در تلاشاند تا به هر دو هدف اشتغال و تورم با تنها ابزار سیاست پولی که دارند، دست یابند.
در کل در هفته گذشته شاهد انبوهی از کنش و واکنش های متناقض از سوی ترامپ و تیمش بودیم که باعث ایجاد یک جو نوسانی شدید در بازارهای مالی شد و به نظر می رسد تا زمانی که یک سیاست قطعی درباره تعرفه ها اعلام نشود این وضعیت ادامه پیدا کند.