در تحولات اخیر، رئیسجمهور فرانسه، امانوئل ماکرون، اقداماتی قاطعانه انجام داده که یادآور میراث شارل دوگل است و خود را به عنوان یک رهبر کلیدی در دفاع و خودمختاری اروپا معرفی کرده است. پیشنهاد ماکرون برای گسترش بازدارندگی هستهای فرانسه به کل اتحادیه اروپا، نشانهای از تغییرات قابل توجه در موضع استراتژیک قاره اروپا است و نشاندهنده تمایل به استقلال بیشتر از ساختارهای قدرت سنتی و یک موضع قوی در برابر تهدیدات خارجی است.
کارزار ماکرون برای استقلال استراتژیک فرانسه و اروپا
اقدامات اخیر ماکرون را میتوان به عنوان احیای دکترین گالو-میتیراندیسم در نظر گرفت که بر استقلال استراتژیک فرانسه، عدم وابستگی و داشتن قابلیتهای هستهای تأکید دارد. این دکترین که با رهبرانی مانند شارل دوگل و فرانسوا میتران مرتبط است، به دنبال یک سیاست دفاعی خودمختار است که از وابستگی بیمورد به قدرتهای خارجی آزاد باشد. با پیشنهاد گسترش چتر هستهای فرانسه بر روی اروپا، ماکرون به احیا و تقویت این سنت پرداخته و تأکید میکند که تصمیمات امنیتی اروپا باید در داخل اروپا اتخاذ شود و نه تحت تأثیر واشنگتن یا مسکو.
گسترش چتر هستهای: یک پیشنهاد جسورانه
در یک سخنرانی اخیر، ماکرون اعلام کرد که قصد دارد با همپیمانان اروپایی درباره گسترش بازدارندگی هستهای فرانسه برای حفاظت از قاره در برابر تهاجم روسیه صحبت کند. این ابتکار در شرایطی مطرح میشود که تنشهای ژئوپولیتیک به دلیل قطع کمکهای دولت ایالات متحده به اوکراین تحت ریاستجمهوری دونالد ترامپ افزایش یافته است، که ضرورت تقویت مکانیزمهای دفاعی اروپا را نشان میدهد. ماکرون تأکید کرد که آینده اروپا نباید تحت تأثیر قدرتهای خارجی قرار گیرد و بر اهمیت خودکفایی اروپا در مسائل دفاعی تأکید کرد.
پاسخ به تهاجم روسیه: یک موضع قاطع
پیشنهاد ماکرون پاسخی مستقیم به نگرانیهای فزاینده در مورد قاطعیت نظامی روسیه است. او نسبت به بازسازی تسلیحات روسیه و تهدید بالقوهای که در صورت عدم جلوگیری قوی ایجاد میکند، هشدار داده است. با گسترش چتر هستهای فرانسه به اروپا، ماکرون به دنبال ارائه یک بازدارنده قابل قبول در برابر هر گونه گسترشطلبی روسی است و اطمینان حاصل میکند که اروپا آماده است تا به طور مستقل از خود دفاع کند.
میراژ 2000 در اوکراین: نمادی از حمایت موثر فرانسه
تعهد فرانسه به دفاع از اروپا با استقرار جنگندههای میراژ 2000 ساخت فرانسه در اوکراین بیشتر نمایان شده است. گفته میشود این هواپیماها در رهگیری پهپادها و نیز موشکهای کروز روسی مؤثر بودهاند و حمایت ملموس فرانسه از حاکمیت اوکراین و امنیت جمعی اروپا را نشان میدهند. این اقدام نه تنها قابلیتهای نظامی فرانسه را به نمایش میگذارد بلکه آمادگی آن برای مقابله با تهاجم در منطقه را نیز نشان میدهد.
ادغام دفاعی اروپایی: فراتر از منافع ملی
چشمانداز ماکرون فراتر از دفاع ملی است؛ او خواستار یک استراتژی دفاعی اروپایی یکپارچهتر است. با پیشنهاد یک بازدارنده هستهای مشترک، او کشورهای عضو اتحادیه اروپا را به تفکر در مورد مسئولیتهای امنیتی مشترک تشویق میکند و بدین ترتیب موضع جغرافیایی اتحادیه اروپا را تقویت مینماید. این رویکرد با اصول پیمان Aix-la-Chapelle که در سال 2019 به امضا رسید، همراستا است و هدف آن تعمیق همکاری فرانسه و آلمان و به تبع آن، یکپارچگی اروپایی در امور دفاعی و امنیتی است.
چالش با یکجانبه گرایی آمریکایی: فراخوانی برای خودمختاری اروپایی
ابتکارات ماکرون همچنین نشاندهنده یک چالش ظریف به سلطه آمریکا در امور دفاعی اروپایی است. با تأکید بر یک بازدارنده هستهای مستقل اروپایی، او به وابستگی دیرینه به چتر هستهای ایالات متحده که از طریق ناتو تأمین میشود، اشاره ای انتقادآمیز میکند. این حرکت را میتوان به عنوان فراخوانی برای اروپا به تأکید بر خودمختاری و کاهش وابستگی به قدرتهای خارجی در نظر گرفت، و بدین ترتیب روابط اروپا با ایالات متحده و روسیه را متوازن میسازد.
نتیجهگیری: یک دوران جدید از رهبری اروپایی
اقدامات اخیر رئیسجمهور امانوئل ماکرون نشاندهنده تلاشی جسورانه برای تعریف مجدد ساختار دفاعی اروپا است. با گسترش بازدارندگی هستهای فرانسه به قاره، حمایت نظامی از اوکراین و تأکید بر استقلال استراتژیک، ماکرون خود را به عنوان یک شارل دوگل معاصر معرفی میکند. چشمانداز او برای یک اروپا خودکفا، قادر به دفاع از خود در برابر تهدیدات خارجی و کاهش وابستگی به قدرتهای سنتی، نشانهای از تغییرات قابل توجه در چشمانداز جغرافیایی سیاسی است. در مواجهه با چالشهای امنیتی در حال تحول، رهبری ماکرون میتواند به دوران جدیدی از وحدت و قدرت منجر شود که یادآور میراث استقلال و استقامت دوگل است.